سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
656
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مشروع است يا خير ؟ بنا بر اين آيا جايز است اهالى آنجا اموات خود را در آن مكان غسل بدهند ؟ ج : جايز است همانند گذشته ، اموات را در آن غسّالخانه ، غسل داده و در آن زمين كه از توابع صحن امامزاده است ، دفن كنند مگر اين كه علم به مغايرت آن ، با جهت وقف زمين ، پيدا كنند . س 2058 : زمين هايى در منطقه ما وجود دارد كه مردم ، اقدام به زراعت و كاشت درخت در آنها مىكنند و بين اهالى مشهور است كه وقف حرم يكى از امامزادگان " عليهم السلام " مدفون در منطقه مىباشند و متولَّى وقف هم سادات ساكن در آنجا هستند ولى دليلى بر وقف بودن آن زمينها وجود ندارد و گفته مىشود كه در گذشته وقفنامهاى وجود داشته ولى در آتش سوزى از بين رفته است و مردم در حكومت سابق براى جلوگيرى از تقسيم زمينها شهادت به وقفيّت آنها دادهاند و عدّهاى هم مىگويند كه يكى از حاكمان منطقه كه علاقه به سادات داشت ، آن زمينها را براى معاف شدن از ماليات وقف آنان كرد ، در حال حاضر اين زمينها چه حكمى دارند ؟ ج : براى ثبوت وقفيّت ، وجود وقفنامه شرط نيست بلكه اعتراف ذو اليد كه وقف در تصرّف آنان است يا اعتراف ورثه ذو اليد بعد از فوت او ، به وقف بودن آن ملك ، كافى است و همچنين احراز سابقه رفتار با آن ملك به عنوان وقف يا شهادت دو مرد عادل بر وقف بودن آن و يا شهرت وقفيّت آن به گونهاى كه مفيد علم يا اطمينان باشد هم وقف بودن را ثابت مىكند . در نتيجه با وجود يكى از اين دلائل وقفيّت ، حكم به وقف بودن مىشود و در غير اين صورت حكم به مالكيت متصرّف نسبت به آنچه در اختيار دارد مىشود . س 2059 : وقفنامه ملكى كه مربوط به پانصد سال پيش است پيدا شده ، آيا اكنون حكم به وقفيت آن ملك مىشود ؟ ج : مجرّد سند وقف تا زمانى كه موجب اطمينان به درستى مضمون آن نشود ، حجت شرعى بر وقفيّت نيست ، ولى اگر وقف بودن آن ملك بين مردم بخصوص افراد كهنسال شايع باشد ، بطورى كه مفيد علم يا اطمينان به وقفيت آن شود و يا ذو اليد به آن اقرار كند و يا احراز شود كه در سابق با آن به عنوان وقف رفتار مىشده ، ملك مزبور محكوم به وقفيّت است و به هر حال مرور زمان موجب خروج ملك موقوفه از وقفيّت نمىشود . س 2060 : سه سهم از آب نهر را از پدرم به ارث بردم و اكنون متوجه شدهام كه اين سه سهمى كه پدرم خريدارى كرده جزء صد سهمى است كه پانزده سهم آن موقوفه است و الآن مشخص نيست كه اين سه سهم داخل در كداميك است ، آيا جزء وقف است يا ملك فروشنده ؟ تكليف من در اين رابطه چيست ؟ آيا خريد اين سه سهم باطل بوده و من حقّ مطالبه پول آنها را از فروشنده اوّل كه هنوز زنده است دارم ؟ ج : اگر فروشنده هنگام فروش ، مالك شرعى آن مقدار از آب مشترك كه فروخته است بوده و معلوم نباشد كه آيا آن مقدارى را كه مالك آن است فروخته يا سهم مشاع بين وقف و ملك را به فروش رسانده است ، در اين صورت بيع محكوم به صحت است و حكم به مالكيّت مشترى نسبت به مبيع و انتقال آن از طريق ارث به ورثه او مىشود .